 | |
"Proces-verbaal"
auteur : J.M.G. Le Clézio (foto)
vertaler : Thérèse Cornips
uitgever: De Geus, Breda
252 blz., € 18,80
ISBN 9 789044 514667
www.degeus.nl
|
|
Er was eens een keertje, in de hondsdagen, een vent die voor een open raam zat; het was een uit zijn krachten gegroeide jongen, met nogal hoge schouders, en hij heette Adam Pollo.
Hij leek op een bedelaar, overal op zoek naar plekken zon.
Zo begint "Proces-verbaal" van J.M.G.Le Clézio, de Nobelprijswinnaar voor literatuur 2008. Een eerste kennismaking, voor deze boekbespreker.
En dan ook nog met een jeugdwerk, immers Proces-verbaal verscheen in 1963 en was de debuutroman van de toen 23-jarige Le Clézio.
Een briljant debuut van een fascinerend goede verteller die waarmaakt dat het er (meestal) niet om gaat wat je vertelt, maar hoe je het vertelt, tot wat er in een glas bier gebeurt, als je dat abrupt op een tafel of bar zet (de vertaalster verdient hier ook een compliment).
Le Clézio beschrijft een korte periode uit het leven van een 28-jarige Franse intellectueel die er "uit de verte gezien, uitzag als een Amerikaanse toerist, maar dichterbij komend, merkte je dat hij een vuil gezicht had, te lange haren, en een onooglijke, met een schaar toegetakelde blonde baard."
Deze Adam Pollo heeft het ouderlijk verlaten met achterlating van een korte mededeling: "Wees niet ongerust over me. Ik ga een tijdje weg. Schrijf me Poste Restante 15, Haven. Maak u geen zorgen over mij alles gaat goed. Adam."
Maar het gaat natuurlijk niet goed.
Adam heeft zijn intrek genomen in een leegstaande villa boven op een heuvel/berg bij aan stad aan de Middellandse Zee.
"Hij lag in een ligstoel voor het open raam, met bloot bovenlijf, blootsvoets, blootshoofds, diagonaal ten opzichte van de hemel." Vertelt Le Clézio.
Soms loopt Adam naar de zee, wandelt langs het strand, maakt een praatje met een badgast, met enkele militairen.
Hij volgt een hond, gaat kijken als er een verdronken man uit zee is opgehaald.
In het huis doodt hij een rat.
En Adam Pollo schrijft in een cahier aan ene Michèle die hem ook eens komt opzoeken.
"En hij werd gewaar dat hij niets begreep.
Er was niets, in de samengesteldheid zelf van die vreselijke dingen, dat hem onomstotelijk aantoonde of hij uit het gekkenhuis of uit het leger kwam."
Of: "Ik word verpletterd onder het gewicht van mijn bewustzijn. Ik ga er aan dood."
De titel van de roman vindt de lezer in nagelaten aantekeningen van Adam Pollo: "Ik herinner me dat ik een bladzij uit het schoolschrift heb gescheurd, en in het midden schreef:
Proces- verbaal van een ramp bij de mieren."
Het knappe van Le Clézio is dat je de wereld ziet door de ogen van deze "jonge maniak" (zoals een krant later schreef.)
"Naar mijn mening is schrijven en communiceren in staat wie dan ook wat dan ook te laten geloven," zegt de schrijver in een voorwoord.
Dat is hem gelukt met Proces-verbaal.
Klaas Koopman
|
|
| |
